We wensen iedereen een gelukkig nieuwjaar

Cultuuroverdracht en onderwijs in een multiculturele contect

De uiteenlopende kenmerken van individuen en de posities die zij in groepen innemen, hebben een belangrijke invloed op de manier waarop algemene betekenisschema’s worden geïnterpreteerd, ge(re)produceerd en getransformeerd. Cultureel kapitaal wordt vaak gelijkgesteld met schoolse kennis, maar de overdracht gebeurt ook in het gezin. Het heeft effect op leerattitudes en motivatie tot kennisvergaring, op de omgang met cultuurgoederen en geïnstitutionaliseerde waarden. Waar de thuiscultuur sterk afwijkt van de schoolcultuur kunnen spanningen ontstaan die door de leerling moeten worden overbrugd en impact hebben op zijn of haar schoolloopbaan.

Vragen uit de onderwijspraktijk vormen het uitgangspunt van de studiedag:

Leidt cultuuroverdracht in de school niet tot vervreemding van de eigen cultuur of draagt het bij tot een dieper zelfverstaan?

Kan de confrontatie met jongeren uit een andere culturele traditie leiden tot een dieper verstaan van de eigen cultuur?

Is er een verschil in effect bij cultuuroverdracht tussen allochtone jongeren van verschillende origine en tussen allochtone jongeren en autochtone jongeren?

In welke mate weegt het verschil tussen school- en thuiscultuur op dit proces?

Documenten

- Cultuuroverdracht en onderwijs in een multiculturele context.pdf

NIEUW !!!!! CURIEUZENEUZEN…

Curieuzeneuzen is een geïntegreerde methode wereldoriëntatie voor het eerste tot en met het zesde leerjaar. De methode is opgebouwd uit twee basiscomponenten: een cursorische component en een thematische component. Daarnaast kan de leraar 10 tot 14 weken vrij invullen. In de thema's wordt telkens een stukje van de wereld vanuit verschillende domeinen belicht. Zo komen techniek, taal, muzische vorming, ICT en leren leren aan bod in combinatie met tijd, ruimte, natuur en verkeer. De vaardigheden en attitudes die de kinderen in het cursorische deel verworven hebben, worden in de thema's verder uitgewerkt en toegepast.

Tot slot is er voldoende ruimte gelaten voor eigen thema's. Zo krijg je de kans om in te spelen op de actualiteit en op bijzondere gebeurtenissen op school of in de wereld. Om de nieuwsgierigheid van de kinderen te prikkelen en hun aandacht te versterken heb je boeiende activiteiten nodig. In Curieuzeneuzen vind je een hele resem aan werkvormen gaande van zuiver leerkracht gestuurd naar volledig leerling gestuurd werken. Daarbij wordt steeds rekening gehouden met de kijk van de kinderen op de werkelijkheid.

Het Steunpunt Diversiteit & leren (SDL) heeft intensief meegewerkt aan het ontwikkelen van het concept voor Curieuzeneuzen. Het SDL ontwikkelde enkele proefthema’s die als basis dienden voor het uittekenen van de krijtlijnen voor de visie en de opbouw van Curieuzeneuzen. Eén van deze proefthema’s is verwerkt in het thema ‘Frietjes’ van het 3^de leerjaar. Het SDL heeft naast het bieden van ondersteuning aan de auteurs bij het zoeken naar werkvormen die aanzetten tot participeren in het leerproces, ook de principes m.b.t. breed evalueren uitgewerkt en instrumenten ontwikkeld voor proces- en productevaluatie.

Hier meer informatie rondom de methode Curieuzeneuzen

Bronnenboek ‘omgaan met diversiteit’

Het SDL werkt op dit moment aan een ‘bronnenboek’ waarin we goede-praktijkvoorbeelden op het vlak van ‘omgaan met diversiteit’ in het hoger onderwijs willen belichten. We beschrijven zowel acties die een faculteit of departement hierrond opzet, alsook de achterliggende visie. Met andere woorden: de praktijk van omgaan met diversiteit, en hoe die ingebed, geïntegreerd zit in een beleid.
De beschreven acties (en het achterliggende proces) hebben betrekking op domeinen als: instroom (overgang secundair – hoger onderwijs), doorstroom en uitstroom, de leeromgeving en leerlijn, differentiatie in didactische werkvormen, de begeleiding en ondersteuning van studenten, de opleidingsorganisatie, de cultuur, draagvlak-ontwikkeling binnen de afdeling/faculteit/het departement, aanpak van drempels-obstakels-weerstanden, succesfactoren in het proces, inzet van (in)formele netwerken van studenten en van het professionele milieu, …
Met dit boek wil het Steunpunt collega’s in andere afdelingen inspireren die door concrete acties een proces willen opstarten in de richting van een breed gedragen diversiteitsbeleid. We geloven immers dat dit uiteindelijk de slaagkansen van (nieuwe) studenten zal verhogen.

Daarom deze oproep: alle suggesties van acties die u kent, zijn welkom!

Dit bronnenboek is een project in het kader van het diversiteitsbeleid van de UGent, in samenwerking met de Cel Diversiteit en Gender. Publicatie: voorjaar 2012.
Contact: Marie Seghers en Jan De Mets
marie.seghers@ugent.be - jan.demets@ugent.be

Een nieuwe website rond meertaligheid

Ilona Truyts, m.m.v. Machteld Verhelst en Piet Van Avermaet

Eind februari werd er een nieuwe website gelanceerd: www.meertaligheid.be. 9 organisaties hebben samen hun schouders hieronder gezet: Steunpunt Diversiteit en Leren, Centrum voor Taal en Onderwijs, Kind en Gezin, VZW de 8, Intercultureel Netwerk Gent, Regionaal Integratiecentrum Foyer Brussel, ODICE, Kruispunt Migratie-Integratie, en de Pedagogische Begeleidingsdienst stad Gent. De initiatiefnemers bundelden hun krachten, expertise en materialen om zo aan de thuistaal van anderstalige kinderen een positieve plaats toe te kennen. De makers van de website zijn er immers van overtuigd dat talige diversiteit een verrijking is.

Waarom deze website?
Steeds meer leerkrachten, opvoeders, begeleiders in de kinderopvang, … worden dagelijks geconfronteerd met kinderen die thuis opgevoed worden in een andere taal dan het Nederlands. Maar hoe het best wordt omgegaan met deze anderstaligheid, blijft voor heel wat professionals onduidelijk. Negeer je de thuistaal van de kinderen en dompel je ze onder in een Nederlands taalbad? Of erken je de meerwaarde van diversiteit door de thuistaal ook een plekje te geven in het pedagogisch gebeuren? En hoe doe je dat dan concreet?
Kortom, de pedagogische praktijk heeft nood aan een platform waar er een duidelijke en wetenschappelijk onderbouwde visie rond meertaligheid heerst, waar eenduidige adviezen worden gegeven, waar professionals praktisch ondersteundworden en waar er nieuwe en frisse ideeën kunnen ontstaan. Er bestaat al een pak know-how rond dit thema; het werd dus hoog tijd om deze rijke expertise samen te brengen op één website.

Voor wie is de website relevant?
Meertaligheid.be verwelkomt alle personen of organisaties die in contact komen met kinderen die een andere thuistaal hebben dan het Nederlands. Specifieke aandacht gaat uit naar personen tewerkgesteld in de voor- en buitenschoolse sector, het onderwijs en naar professionals die vaak in contact komen met anderstalige gezinnen.
De website heeft enerzijds een aanbod voor personen die voor het eerst in contact komen met het thema meertaligheid en voor diegenen die nog worstelen met twijfels, onzekerheden en vragen. Anderzijds richt meertaligheid.be zich op enthousiastelingen die reeds actief aan de slag zijn met deze thematiek en zich willen informeren over actuele ontwikkelingen en initiatieven.

Hoe ziet de website eruit en wat is er te vinden?
De website www.meertaligheid.be bundelt achtergrondinformatie, materiaal, vormingen, projecten en links rond het thema meertaligheid. Dat gebeurt per domein: voor- en buitenschools, school/klas en thuis.
In het luik achtergrondinformatiestaat een selectie van boeken, artikels, brochures en video's. Bij materiaal staan er beschrijvingen van les- en spelpakketten en andere diverse materialen die kunnen helpen bij het uitbouwen van een meertalige praktijk. Bij vormingen staat een lijst van het actuele vormingsaanbod. Onder projecten vind je terug wat er recent aan activiteiten rond dit thema gebeurde of welke projecten er lopende zijn. Dat kan gaan van onderwijsinnovatie, onderzoeksprojecten, coachingstrajecten tot tentoonstellingen. Interessante links worden opgesomd naar bijvoorbeeld uitgeverijen van meertalig materiaal; liedjes, spreekwoorden, poëzie in meerdere talen, pictogrammen...
De nieuwe site omvat daarnaast een groot arsenaal aan beantwoorde ‘veelgestelde vragen’. De antwoorden op deze vragen zijn helder en toegankelijk geformuleerd en bieden een houvast voor professionals. Alle informatie is doelgroepspecifiek, waardoor doelgericht zoeken zeer eenvoudig is. Het gaat hier om vragen als 'Belemmert de aandacht voor meertaligheid het Nederlands van anderstalige kinderen?' of 'Wat zegt de wet over het gebruik van andere talen in de kinderopvang?'.

Nieuwe publicatie Brede School

**Wat doet een Brede School? Werken aan een brede leer- en leefomgeving.**

Veerle Ernalsteen en Annelies Joos
Een Brede School wil de ontwikkelingskansen van kinderen en jongeren verhogen. Ze doet dit door, via samenwerking met diverse partners, een brede leer- en leefomgeving te creëren. Daarbinnen kunnen kinderen en jongeren een grote diversiteit aan ervaringen opdoen.
In deze brochure staat het werken aan een brede leer- en leefomgeving centraal. We lichten enkele basisconcepten toe en bieden materiaal en voorbeelden om de eigen inhoudelijke bredeschoolwerking (verder) vorm te geven of te optimaliseren.
Je kan de brochure gratis bestellen via info@diversiteitenleren.be.
Reeds verschenen in dezelfde reeks:

Rapport talensensibilisering ‘’t Is goe, juf, die spreekt mijn taal!’

Talensensibilisering, wat is dat eigenlijk? En wat betekent het voor de Vlaamse basisscholen en secundaire scholen? In opdracht van de Vlor werkten onderzoekers van het Steunpunt voor Diversiteit & Leren en het Centrum voor Taal en Onderwijs (K.U.Leuven) aan een praktijkgerichte literatuurstudie. Ze ontwikkelden twee producten: (1) een wetenschappelijk rapport en (2) een wegwijzer met praktijkgerichte, handzame tips om met talensensibilisering aan de slag te gaan.

De wegwijzer zal worden uitgegeven onder de titel ’t Is goe, juf, die spreekt mijn taal! Wegwijs in talensensibilisering, van kleuters tot adolescenten. De publicatiedatum is nog niet bekend. Geïnteresseerd? Houd deze website in de gaten!

Het wetenschappelijk rapport is al vrijgegeven. Het is bedoeld voor wie meer wil weten of verdieping nodig heeft om talensensibiliserende klaspraktijken te duiden en te ondersteunen: didactici, pedagogische begeleiders, nascholers en lerarenopleiders, maar ook directies en/of het zorg- en GOK-kader binnen een school. Eens grasduinen? Klik hier om het rapport te downloaden.

Screening Omgaan met diversiteit

Het Steunpunt Diversiteit & Leren (SDL) vindt het belangrijk dat scholen en leerkrachten werken aan 'omgaan met diversiteit'. Dit houdt in dat scholen en leerkrachten enerzijds zelf de diversiteit positief benutten en anderzijds leerlingen kansen geven om de competentie 'omgaan met diversiteit' te verwerven.

Om scholen en leerkrachten hierin te kunnen ondersteunen ontwikkelde het SDL het screeningsinstrument Diversiteit en Onderwijs (DISCO). Scholen zijn verschillend en daarom voorzien we in het screeningsinstrumetent verschillende ingangen om aan de slag te gaan.

Dit moet ervoor zorgen dat elke school, leerkracht of team met een specifieke context, een andere ingang kan kiezen om de dialoog m.b.t. 'omgaan met diversiteit' op gang te brengen, te doorlopen en te ondersteunen.

Wil je meer weten? Bekijk dan eens de screening tool.

Seminarie: de Brede School

Seminarie: de Brede School (vrijdag 16 december 2011)
De Vlor verwacht in het voorjaar 2012 een adviesvraag over de conceptnota van de minister over de Brede School. Ter voorbereiding hiervan organiseerde de raad voor zijn leden een seminarie voor informatie en reflectie over het thema.

Het programma

Frank Studulski (Sardes, Nederland) over de Brede School in Nederland: ontstaan, theoretisch kader, ontwikkelingen en opbrengsten
Piet Van Avermaet en Lia Blaton (UGent, Steunpunt Diversiteit & Leren) over de Brede School in Vlaanderen en Brussel: concept, referentiekader en impact

De presentaties kan u raadplegen op de site van de Vlor http://www.vlor.be/verslag/seminarie-de-brede-school.

Veters strikken in het Engels? Waarom niet?

Heeft het voordelen als leerlingen bijvoorbeeld aardrijkskunde krijgen in een of meer andere talen dan het Nederlands? En zo ja, op welke leeftijd begin je daar dan mee? Hoogleraren Piet van Avemaet en Kees de Bot antwoorden.

Lees verder ...