School, jongeren, ouders en buurt: partners in de creatie van een optimale schoolcarriè

Onderzoek

Jongeren met een immigratieachtergrond in de tweede graad van het secundair onderwijs in Vlaanderen (Antwerpen, Genk en Gent) met een bijzondere focus op Marokkaanse, Turkse, Poolse en Chinese jongeren.

Dit interdisciplinaire onderzoek – met inzichten uit de sociologie, antropologie, sociale psychologie, onderwijswetenschappen en economie – bestudeert de schoolloopbanen van jongeren met een immigratieachtergrond op verschillende wijzen en via verschillende methodes. Hiervoor maken we gebruik van grootschalig survey-onderzoek alsook van diepgravend etnografisch onderzoek in scholen en gemeenschappen.

Dit onderzoek stelt 7 centrale doelstellingen voorop:

1. een overzicht geven van de actuele onderwijssituatie van jongeren met een immigratieachtergrond in Vlaanderen en meer specifiek in Antwerpen, Gent en Genk;
2. een overzicht geven van de schoolcarrière van alle leerlingen van de tweede graad in het secundair onderwijs in de geselecteerde steden (Antwerpen, Gent en Genk);
3. de studie van de invloed van individuele socio-psychologische factoren of micro-processen op de onderwijscarrière;
4. de studie van de invloed van de proximale of meso-processen in het gezin, de schoolomgeving, de vriendengroepen en de buurt op de schoolcarrière;
5. de studie van de distante of macro-processen in de bredere socio-culturele, politieke en economische context op de schoolcarrière;
6. bijdragen aan de ontwikkeling van een coherent, genuanceerd en uitgebalanceerd onderwijsbeleid;
7. bijdragen aan de lokale ondersteuning van scholen en organisaties door middel van relevante en toepasbare output

De verwezenlijking van deze doelstellingen laat toe om tegelijkertijd een breed en diepgaand inzicht te krijgen in de verschillende factoren die een invloed hebben op de schoolloopbanen van jongeren met een immigratieachtergrond.
Dit onderzoek richt zich tot verschillende doelgroepen die uit twee categorieën bestaan: de wetenschappelijke gebruikers en de stakeholders.

Wetenschappelijke gebruikers: dit onderzoek is omwille van haar brede opzet uniek in Vlaanderen. Het grootschalige survey-onderzoek gekoppeld aan de diepgaande etnografische inzichten laat toe om nieuwe academische inzichten te genereren. De resultaten zullen zo ruim mogelijk via academische kanalen worden verspreid.

Het valorisatieluik neemt een centrale plaats in. De verschillende stakeholders-groepen die bij het ontwikkelen van dit onderzoek betrokken waren, worden op regelmatige basis geraadpleegd en geïnformeerd over de vorderingen. Gedurende het geheel van dit proces en eveneens bij de afsluiting en valorisering van het onderzoek wordt met hun verwachtingen en behoeften rekening gehouden.

• Beleidsactoren: het onderzoek raakt een belangrijk en actueel beleidsthema aan. Inzicht verwerven in de factoren die de schoolcarrière van jongeren met een immigratieachtergrond beïnvloeden, is cruciaal voor de Vlaamse en Belgische samenleving. Op basis van de onderzoeksresultaten en aanbevelingen kunnen beleidsactoren beslissingen nemen die de problematische onderwijssituatie kunnen verbeteren. Dit zowel op lokaal als op Vlaams en Federaal niveau.
• Het onderwijssysteem en de scholen: een eerste deel van het etnografisch onderzoek speelt zich af in de scholen zelf waardoor deze laatsten ook het onderwerp van studie zijn. De analyse en bespreking van deze schoolprocessen komt het beleid van de participerende scholen, de aanverwante Centra voor Leerlingenbegeleiding en de algemene onderwijsnetten ten goede.
• Sociale en zelforganisaties: een tweede luik van het etnografisch onderzoek focust op de gemeenschappen zelf en bestudeert processen in de gezinnen, verenigingen en buurtomgeving. Ook deze inzichten kunnen sociale en zelforganisaties ondersteunen in het optimaliseren van hun aanpak en beleid.
• De bredere samenleving geniet eveneens mee van de resultaten en inzichten van het onderzoek. Een verbetering van de problematische schoolloopbaan waar veel jongeren met een immigratieachtergrond mee kampen is een probleem met een belangrijke maatschappelijke relevantie.

Resultaten

Onderzoeksrapporten / publicaties

Op regelmatige basis zullen overlegmomenten en seminaries georganiseerd worden voor de verschillende beoogde doelgroepen. De onderzoekers zullen ook in de loop van het onderzoek verschillende academische en beleidsgerichte publicaties voorbereiden.
Meer informatie volgt later.