Schooletnografisch onderzoek in twee secundaire scholen.

Onderzoek

Hoe interageren jongeren met elkaar op school en hoe gaan leerkrachten daarmee om? Dit was de onderzoeksvraag die aan de basis lag van het schooletnografisch onderzoek. Bijna één schooljaar lang leefden twee onderzoekers mee in twee secundaire scholen. Zowel in een Gentse als in een Antwerpse school werd een klas uit het beroepsonderwijs en een klas uit het technisch onderwijs, telkens uit de tweede graad (3de en 4de jaar) van nabij gevolgd. De geselecteerde scholen telden in hun leerling-populatie nagenoeg alleen jongens. ‘Minderheidsgroepen’ vormen er de meerderheid: jongens met een andersetnische achtergrond (Marokkaans, Turks) of uit de lagere socio-economische klasse. De geobserveerde jongeren waren tussen 15 en 21 jaar oud.
De onderzoekers volgden zowat alle lessen mee, liepen rond op de speelplaats of gingen de leraarskamer opzoeken tijdens de pauzes, gingen mee op uitstap en woonden oudercontactavonden en klassenraden bij. Dit leverde heel wat observatieverslagen op die nadien werden geanalyseerd en geïnterpreteerd.
In 2003 werd gedurende één maand op een ASO-school geobserveerd. Er werd één klas van het 6de jaar gevolgd. Deze case werd als contrast beschouwd ten opzichte van de vorige schoolcontexten. Het ging om een niet-stedelijke school, waar zowel jongens als meisjes schoollopen en er waren geen allochtone jongeren op school.
Het doel van intercultureel onderwijs is efficiënt kunnen omgaan met diversiteit. Zowel leerlingen als leerkrachten beschikken over bepaalde (interculturele) vaardigheden die ze ontwikkeld hebben binnen en buiten de schoolcontext. Om deze bestaande vaardigheden te leren kennen (en ze later systematisch te kunnen stimuleren), wordt binnen het Steunpunt ICO kwalitatief, schooletnografisch onderzoek verricht. Het vertrekpunt daarbij is de reële dagelijkse schoolcontext, waarbij de interactie tussen leerlingen onderling en tussen leerlingen en leerkrachten de focus is van dit onderzoek.

Onderzoeksrapporten / publicaties

Delrue, K. & Hillewaere, K. (2001), De druiven zijn toch te zuur…Schooletnografisch onderzoek in het secundair onderwijs. Eindrapport. Gent: Universiteit Gent, 78 p. (promotor: dr. Marc Verlot).

Delrue, K. (2002), Het dagelijks leven in twee secundaire scholen, in: Welwijs, jaargang 13, nummer 2, juni 2002.

Delrue, K. & Piessens, A. (2002), The grapes are too sour anyway. Combined results of researches in two different contexts of vocational training. Gent: Steunpunt Intercultureel Onderwijs, Universiteit Gent. 

Suijs, S. (2000), Zware jongens? Het dagelijks leven in twee secundaire scholen in Vlaanderen, in: reader Vlaams/Nederlandse conferentie Intercultureel Onderwijs en Nederlands als tweede taal, voortgezet/secundair onderwijs, 13 okt. 2000, Antwerpen, Universiteit Gent, Steunpunt ICO, KU Leuven, Steunpunt NT2, KPC Groep, ’s Hertogenbosch, pg. 33-45.

Delrue, K. (2003), Zure druiven, zoete krenten? Een schooletnografisch onderzoek in het secundair onderwijs, Steunpunt Intercultureel Onderwijs: Universiteit Gent.